हितगुज

मला आठवतं माझ बालपण चांदोबा, ठकठक, चंपक किशोर आदी मासिकांनी समृध्द केल. काही दिवसापुर्वी मी पेपर स्टाँलला भेट दिली असता जाणवले की काही कार्टुन काँमिक्सचा अपवाद वगळता बहूतेक बालसाहित्य बंद झालंय .रविवारी येणाऱ्या  वृत्तपत्राच्या बालसाहित्याचा पुरवण्यांनी वाचनाची गोडी लावली . आजकाल अपवाद वगळता वृत्तपत्रांनी बालसाहित्याची पुरवणी देणे बंदच केलंय .  पुढे माध्यमिक शाळेत असताना शाळेतील ग्रंथपालांनी माहितीपर पुस्तकांची गोडी लावली त्यामुळे माझे ज्ञान समृद्ध होण्यास मदत झाली . मी लहानपणी नाशिक येथील सार्वजनिक वाचानालयाचा बालविभागाचा सक्रिय सभासद होतो.

आपला भारत हा अनेक अजीब गोष्टिने भरलेला देश आहे व्यक्ती हा पण यातीलच एक घटक काय एक एक सॉलिड स्वाभावाचा गोष्टी असतात ! मला एटीम मशीनच्या वेळेस आणी किराणा दुकानात हा प्रकार खुप वेळेस अनुभवयाला मिळतो लोक कसेही दूसर्याचा विचार न करता उभे असतात पहिल्यांदा एटीम च्या विचार करू मला अनेकदा एटीम पाशी हा अनूभव आला आहे इतरांना हा अनुभव न आलेला असल्यास त्यांनी स्वत:पुण्यवान समझावे मी एटीम मधून पैसे काढताना बाहेर आल्यावर मला असे जाणवते की लोक अनेकदा दरवाज्यातच  उभे असतात जणू आतील व्यक्तीने उंच उडी मारुन बाहेर पडावे किवा त्या व्यक्ती हवेच्या असून सरळ चालत  गेले तर आपण त्या व्यक्तीमधून बाहेर पडू अशा या व्यक्तीचा समज का असतो कोण जाणे आतील व्यक्तीला बाहेर पण पडता येवू नये अश्या प्रकारे त्या त्या का उभे राहतात कोण जाणे इतरांना कदाचित चांगले अनूभव असतील माझा माञ या बाबतीत फारशा चांगला अनुभव नाही हे माञ नक्की मला येणारा दुसरा ञासदायक अनुभव म्हणजे किराणा दुकानाच्या कांउटरपाशी तिथे एकाव्यक्तीचे काम असते माञ काही काम नसताना लोक झुंडीने उभे असतात की नव्या माणसाला खुप गर्दी वाटून त्याने बाजूला उ...

लोणार मी बघीतलेले आजच  दिनांक 20मार्च 2016 पञ नव्हे स्मार्ट मिञ असे घोषवाक्य असणार्या एका दैनिकात लोणार विषयक लेखन वाचले अन माझे मन  लोणारला केलेल्या सहली आठवायला लागले. मी आतापर्यत 4 ते5 वेळा लोणारला गेलोय . दर वेळी लोणारला काही बदल झालेले दिसले काहि बदल सकारात्मक होते , काहि नकारात्मक होते असो मी इयत्ता आठवीत असताना सर्वप्रथम लोणारला गेलो . ते खगोल मंडळ या संस्थेमार्फत (ही पोस्ट वाचणार्रापैकी काहि लोकांना मी या संस्थेबरोबर सोमेश्वर धावत्या (धबधब्याचे छोटेरुप म्हणजे धावत्या  ) नाशिक  येथे केलेले आकाशदर्शन आठवू शकते ) नंतर परत एकदा याच संस्थेबरोबर गेलो . नंतर स्वतंञ ही गेलो . लोणारला प्रसिध्द असणार्या मुख्य सरोवराबरोबर गणेश तळे आणि अंबर तळे ही दोन छोटी सरोवरे देखील आहेत . त्याचा निर्मितीकाळ देखील मुख्य सरोवराच्या समकालीन आहे . तसेच प्रचंड मँगेंटीक पॉवर असलेली की ज्यामुळे चुंबकीय सुई देखील विचलीत होते अशी हनुमानाची उत्तर दक्षीण अशी झोपलेली मुर्ती पण लोणारचे आकर्षण आहे या मुर्तीला उभे करणे सोडाच पुर्व पश्चीम देखील कोणी करु शकत नाही भारतात  असणार्या काहि ...

गेल्या शनिवारी म्हणजेच 29आॉगस्ट ला मला ञ्यंबकेश्वर येथे पहिल्या पर्वणीचे वार्तांकन करण्याची संधी मिळाली . फारच मस्त अनूभव होता . पहिल्यांदा दमल्याने नंतर व्हॉटसपमध्ये आणी फेसबुकमध्ये काही समस्या निर्माण झाल्याने माझे वार्तांकन करण्याचा अनुभव तुम्हाला सांगण्यास एव्हढा वेळ लागला . हा सिहस्थ माझ्या जन्मानंतरचा दूसरा पण वार्तांकन करण्याचा पहिलाच सिहस्थ होता .माझ्या मते पोलीसांनी थोडासा अतिरेक केला माझ्याकडे वार्तांकनाचा पास असला तरी मला सातपूरला ञास झाला .आता बघूया दुसर्या पर्वणी ला काय करताय ? मला हे माहीती आहे की लोक वार्तांकनाच्यावेळी काढलेले फोटो बघण्यास उत्सुक आहेत .त्यांची ईच्छ पुर्ण करेल . पुर्वी पुण्यातील गणपती उच्छवात सलग 21 तास गर्दिचे नियंञण केले होते . त्यामुळे राञभर जागण्याचा काही ञास झाला नाही . माञ ते स्वयंसेवक पध्दतीने होते . इथे मी वार्तांकन करत होतो . त्यामुळे थोडासा तणाव होताच . पण या तणावावर उत्साहाने मात करत एक मस्त अनुभव घेतला . प्रशासनाकडुन मला ईतर परीसराचा पास देण्यात आला आहे . तर माझ्या सहकार्याला कुशावर्ताचा पास देण्यात आलाय . ञ्यंबकेश्वर येथील लोक जरी उत्साह ...

सर्वप्रथम 3 जून 1984 ला झ्लेल्या आॉपरेशन ब्ल्यू स्टार मध्ये महत्वाची भुमिका बजावणारे जनरल अरूण कुमार वैद्य यांच्या स्मुतीस ञिवार वंदन 10आॉगस्ट 1986 ला त्याची पुण्यात हत्या झाली होती आणी मराठी भाषेला म्हण देणारी अटकेपार झेंडे लावण्याची घटना 10आॉगस्टलाच घडली होती त्या निमित्याने सर्व मराठी जणांचे अभिनंदन तर सध्याचा काळात अत्यंत जलद गतीने बदलणारी कोणती गोष्ट असेल तर ती म्हणजे माहिती तंञज्ञान क्षेञातील बदल होय या न त्या कारणाने आपण सर्वच त्याच्याशी जोडलो गेलो आहोत . आपणास आवडो अगर नावडो पटो अथवा ना पटो आपणास या माहिती तंञज्ञानाचा स्विकार करणे आवश्यक आहे याची पाउले मागे फिरवणे कोणासही शक्य नाही . नरेंद्र मोदी यांच्य् संकल्पनेतून साकारलेली डिजीटल लॉकरची संकल्पना असो अथवा काहि संकेतस्थळांवर बंदी घालण्याचे सरकारने ठरवलेले धोरण असो किंवा प्रस्तावीत असणारे माहिती तंत्रज्ञान कायद्यातील बदल असो , नाहितरी नेट न्युट्रालीटी बाबतचे आंदोलन असो ही सर्व गेल्या काही काळातील आपले जीवन यामुळे कसे व्यापुन गेले आहे याची उदाहरणे आहेत . आपल्या भारतीय कायदेप्रणाली नूसार मल् हा कायदा माहिती नव्हता जर माहिती नसता...

सर्वप्रथम मध्यप्रदेश मधील रेल्वे अपघात आणी 5आॉगस्टला मुंबईत स्वाईन फ्ल्यू ने म्रुत्युमुखी पडलेल्या अनूक्रमे 28 आणी 2 जणांना भावपुर्ण श्रध्दांजली 5 आॉगस्टला मी मिञांबरोबर कटट्यावर बसलो असता त्यावेळी अनूपस्थित असणार्या एका मिञाचा विषय निघाला .त्यावेळेस आमच्यातील एक जण सहज म्हणाला " बसला असेल तो स्काईपवर त्या परदेशातील लोकांना बुध्दीबळ शिकवत त्याचा साठी स्काईप महत्वाचे आपण नाही .त्याच वेळी रस्त्यावर एक दुचाकी घसरल्याने तो विषय बारगळला पण या तंञज्ञानाने शिकण्याचा संकल्पना किती बदलल्या . शिक्षक आणी विद्यार्थी एकमेकांसी किती तरी दुर असले तरी एकमेकांशी सहजतेने संवाद करत शिकू शकतात . टिमव्हीवर सारख्या गोष्टीची त्याला जोड दिल्यास अजूनच ऊत्तम ! आपल्या संगणकातील माहीती ही सहजतेने दुसर्याला देता येते . आणी हे विद्यार्थी जर परदेशी असतील तर आपल्या भारतीय चलनातील शिकवणी त्यांना स्वस्तच पडते आणी आपलाही फायदा होतो . आपल्याला शिकवायला घर सोडून अन्यञ कुठे जावू शकत नाही . घर बसल्या बसल्या आपणास ज्ञानद्यानाचे कार्य करता येते . आपल्या संस्क्रुतीत ज्ञानदान हे प्रचंड पुण्य देणारे काम आहे असे सांगीतले आह...

मराठी अनूवादित साहित्य आणी मी सर्वप्रथम सर्वाना मैञी दिनाचा खुप खुप शुभेच्छा तसेच मार्कडेय काटजू यांनी त्यांचा ब्लॉगमध्ये (अनूदिनी ) मांडलेल्या विधानाचा निषेध . गेले काही दिवस मी स्वामी विवेकानंद यांच्या जिवनावरचे "अचेना अजाना विवेकानंद " नावाचे मुळचे बंगालीत असणारे माञ राजहंस प्रकाशनाने "अज्ञात विवेकानंद" नावाने मराठीत आणलेले पुस्तक वाचत आहे . मुळ पुस्तक बंगली साहित्यातले मानाचे समजले जाणारे आनंद आणी बंकिम पुरस्कार प्राप्त मणीशंकर मुख्योपाध्याय उर्फ शंकर यांनी लिहलयं पुस्तक उत्तम आहे . ते जेव्हा वाचून संपेल तेव्हा पुस्तकाविषयी लिहीलच .मला तुमचे लक्ष वेधून घेयचे आहे ते मराठीत येणार्या अनुवादीत पुस्तकांकडे अन्य भाषेतील खुप पुस्तके मराठीत अनुवादित होत आहेत माञ माझ्या अल्पशा अश्या अनुभवाचा नजरेतून बघीतले तर त्याचा तूलनेत खुपच कमी पुस्तके मराठीतून अन्य भाषेत भाषातरीत होतात .मराठीत सुध्दा प्रचंड स्वरुपात अत्यंत सकस साहीत्य निर्मीती होते माञ ही निर्मीती मराठीत्तेर भाषिकांना समजण्यासाठी आवश्यक असणारी ते साहित्य अन्य भाषेत अनुवादित होताना मला तरी आढळलेले नाही . माझे अनुभव ...

भारताचे माजी राष्टपती डॉ अब्दूल कलाम याच्या स्मुतीस वंदन याने होवू शकतो का सकारात्मक बदल ? माझे रविवारी सायंकाळी जूह मुंबई येथे राहणार्या आणी मराठीसाठी कार्यरत असणार्या एका तज्ञ व्यक्तीशी बोलणे झाले( मला वैयक्तीक संपर्क साधल्यास त्याचा मोबाईल क्रमांक मी देइल फेसबुकवर सार्वजनीक रित्या तो सांगणे धोक्याचे वाटत असल्याने मी फक्त वैयतीकरीत्या त्याचा मोबाईल नंबर देइल)त्यांनी मराठीसाठी काय करावे असे तुम्हाला वाटते असे विचारले असता मी म्हणालो मराठीला ज्ञानभाषा बनवण्यासाठी काहीतरी करायला पाहीजे असे मी त्यांना सांगीतल्यावर त्यांनी मला पूर्वी असा प्रयत्न केल्याचे त्यांनी सांगीतले माञ तज्ञांच्या विदवत्तेकडे न बघता त्यांचा शुध्दलेखनाकडे अतिरीक्त प्रमाणात लक्ष दिल्याने तज्ञ मराठीत लिहण्यास तयार होत नाहित ते मला असेही म्हणाले की संस्कुतप्रचूर मराठी व्याकरण बदलून मराठीचे अस्सल व्याकरण वापरावे जे आपणास 18व्या शतकाच्या पुर्वीचा लेखनात दिसते ज्यात एकच उकार आणी एकच वेलांटी असे माञ ब्रिटीश काळात जेव्हा मराठीचे व्याकरण सुञबध्द करण्यात आले त्यावेळी पुण्यातील त्या वेळच्या साक्षर लोकांकडून जाणूनबुजुन दोन वेलां...

दिव्य मराठीच्या पञकार प्रियंका डहाळे यांच्या आत्म्यास शांती लाभो ओम शांती शांती शांती सुशिक्षीतांचा अडाणीपणा नाशकातील ही गोष्ट असली तरी पळसाला पाने तीनच या म् हणीप्रमाने आपण ही गोष्ट कोणत्याही भारतातील ठिकाणी लावू शकतो याची खात्री बागळ्यास हरकत नसावी असी ही गोष्ट आहे तर एका संध्याकाळी मी माझ्या मिञांबरोबर नाशिक च्या मेन रोड वर सायंकाळच्या सुमारास चाललो होतो (मी ज्याठिकाणाहून चाललो होतो ती मार्केट प्लेस आहे आणी जूनी असल्याने अर्थातच अरुंद आहे गर्दीचा वेळी पायी चालण देखील ञासदायक होण्याची ती जागा आहे )अचानक एक लांबट कार कर्णकर्कश हॉन वाजवत जावू लागली ती कार जवळून जाताना आम्ही सहज कारमध्ये डोकावले तर कारमध्ये फक्त दोन डोकी होती त्याचा एकंदरीत दिसण्यावरून ती बडी असामी वाटत होती याला सुशिक्षितप णा म्हणायचा का ? गर्दीचा ठिकाणी जिथे जेमतेम टु व्हीलर जाईल तिथे समस्त समाजाला त्रास होइल असे वागणे कोणत्या सुशिक्षितपणाचा व्याखेत बसते माझा तरी अशा अनुभव आहे की तथतकीत गावंढळ समजले जाणारे लोकच अधीक सुशिक्षित असतात माणूसकी असणारे लोक असतात तर सोकॉल्ड लई भारी वर्ग अशिक्षित असावेत अस...